Dijitalleştirilmiş Yemek Alanları, Mekân Algısı ve Tüketim Davranışı

Creative Commons License

ÖNEM E. Ö., MIL B.

Journal of Tourism and Gastronomy Studies, cilt.14, sa.2, ss.2174-2193, 2026 (TRDizin)

Özet

Restoranlarda dijitalleşen yemek ortamları, geleneksel atmosfer anlayışını dönüştürerek tüketici deneyiminde yeni bir boyut açmaktadır. Pragmatik yapılandırmacılık ilkesini benimseyen bu kuramsal çalışmanın amacı; artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve telematik deneyimler gibi dijital çevresel uyaranların tüketicilerin mekânsal algıları ve davranışları üzerindeki etkilerini teorik bir çerçevede açıklamaktır. Çalışma kapsamında SPIDER modeli rehberliğinde; Web of Science, ScienceDirect ve Google Akademik veri tabanları üzerinden yapılandırılmış bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Literatürden elde edilen kavramsal içgörülerin sentezlenmesi sonucunda; dijital müdahalelerin mekânsal algıyı bilişsel ve duygusal düzeyde etkileyebildiği, bu sürecin Gestalt teorisi ve Uyarıcı-Organizma-Tepki (S-O-R) çerçevesiyle açıklanabileceği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda çalışma, teknoloji destekli uyaranların tüketici tepkilerine dönüşümünü açıklayan bütüncül bir teorik model önermektedir. Araştırma sonuçları, dijital gastronomi alanındaki gelecek araştırmalar için kavramsal bir temel oluştururken, restoran işletmecilerine deneyim yönetimi konusunda önemli katkılar sunmaktadır.
Digitalized dining environments in restaurants are transforming the traditional understanding of atmosphere and opening a new dimension in consumer experience. Adopting the principles of pragmatic constructivism, this theoretical study aims to explain the effects of digital environmental stimuli—such as augmented reality, virtual reality, and thematic/telematic experiences—on consumers' spatial perceptions and behaviors within a theoretical framework. Under the guidance of the SPIDER model, a structured literature review was conducted using Web of Science, ScienceDirect, and Google Scholar databases. As a result of synthesizing the conceptual insights gained from the literature, it was determined that digital interventions can influence spatial perception at both cognitive and emotional levels, and this process can be explained through Gestalt theory and the Stimulus-Organism-Response (S-O-R) framework. Accordingly, the study proposes a holistic theoretical model explaining the transformation of technology-supported stimuli into consumer responses. The research findings provide a conceptual foundation for future studies in the field of digital gastronomy while offering significant contributions to restaurant operators regarding experience management.