Bodrum-Sandıma’daki Yerel Konutların Mekân Dizimi ile Analizi


Creative Commons License

Arıcı Ü., Karaca Ü. B.

Kesit Akademi, cilt.11, sa.42, ss.226-250, 2025 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 11 Sayı: 42
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: Kesit Akademi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, Index Copernicus, Root Indexing, Sobiad Atıf Dizini
  • Sayfa Sayıları: ss.226-250
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Kent Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu makalede, Bodrum Yarımadası’nın kuzeybatısında bulunan, kentsel sit alanı olarak tescillenmiş, Sandıma Köyü’ndeki yerel konutların mekân dizimi analizi sunulmaktadır. Yerel konut kurgusunun geçmişteki yaşam tarzlarına uygun olarak oluştuğu kabul edilerek, yerel mimarinin nelere cevap verdiğini anlamak açısından önem taşımaktadır. Bu amaçla kullanılan mekân dizimi analiz yöntemi ile bulgular grafiksel ve sayısal olarak somutlaştırılmıştır. Sandıma Köyü’ndeki yerel konutlarda tipler arasındaki ve tiplerin dönem eki almaları sonucu ortaya çıkan farklılaşmayı belirlemek amaçlanmıştır. Sandıma hakkında literatür çalışması yapılmış, teknik kişiler ile görüşmeler yapılarak restitüsyon projeleri, Yalıkavak (Bodrum) Sandıma Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı Nazım ve Uygulama İmar Planı Revizyonu Plan Açıklama Raporu, Bilimsel Görüş Raporu verilerine ulaşılmıştır. Yerinde inceleme ve fotoğraflama sonucunda Sandıma’da tespit edilen 4 farklı plan tipine ait konut örnekleri ve bu örneklerin dönemsel aldıkları ekler ile dönüşümleri belgelenmiştir. Belirlenen konut örneklerine ait restitüsyon planları sayısal analiz yöntemi olan mekân dizimi ile değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme için mekân dizimi yöntemi dahilinde kullanılan ‘Agraph’ bilgisayar programı kullanılmıştır. Sonuçlar, Sandıma’daki farklı tiplerde yerel konutların, dönem ekleri almalarına rağmen, iç mekânsal kurgularında benzerlikler olduğunu ortaya koymaktadır. Konutların harabe durumda olmaları, geçmişte dönemsel ek almış olmaları ve dolayısıyla restitüsyon projelerine gerek duyulması araştırmayı zorlaştırmıştır. Konutların değişimi/dönüşümüne dair tarihsel bilgilerin bulunamaması nedeniyle dönem ekleri ve sosyolojik etkilerin açıklanması yetersiz olmuştur.