TÜRKİYE BİR GÖÇ MERKEZİ OLARAK: GEÇİŞ DEVLETİ Mİ YOKSA ŞARTLI BİR BÖLGESEL GÜÇ ARACISI MI?

---

Manioğlu O.

Florya Chronicles of Political Economy, cilt.12, sa.1, ss.1, 2026 (Hakemli Dergi)

• Yayın Türü: Makale / Tam Makale
• Cilt numarası: 12 Sayı: 1
• Basım Tarihi: 2026
• Dergi Adı: Florya Chronicles of Political Economy
• Derginin Tarandığı İndeksler: Index Copernicus
• Sayfa Sayıları: ss.1
• İstanbul Kent Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

TÜRKİYE BİR GÖÇ MERKEZİ OLARAK: GEÇİŞ DEVLETİ Mİ YOKSA ŞARTLI BİR BÖLGESEL GÜÇ ARACISI MI?

Oğuzhan MANİOĞLU[1]

Araştırma Görevlisi, İstanbul Kent Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi.

ORCID: 0009-0003-5203-653, Email: oguzhan.manioglu@kent.edu.tr

 

ÖZ

Bu makale, Türkiye’nin uluslararası göç yönetişimindeki dönüşen rolünü incelemekte ve Türkiye’nin öncelikli olarak bir transit ülke mi yoksa bölgesel bir güç aracısı mı olarak kavramsallaştırılması gerektiğini tartışmaktadır. Göç sistemleri kuramı, dışsallaştırma literatürü ve bölgesel güç analizi çerçevesinde yapılan değerlendirme, Türkiye’nin pasif bir transit ülke konumunun ötesine geçerek göç yönetişiminde koşullu bir bölgesel aracı aktöre dönüştüğünü ileri sürmektedir. 2011’de Suriye iç savaşının başlamasından bu yana Türkiye, geçici koruma statüsü altındaki üç milyondan fazla Suriyeli ile dünyanın en fazla mülteci barındıran ülkesi haline gelmiştir. 2013 tarihli Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile kurumsallaşan göç yönetimi ve 2016 AB Türkiye Mutabakatı, Türkiye’yi Avrupa Birliği ile asimetrik karşılıklı bağımlılık ilişkisi içine yerleştirmiştir. Makale, Türkiye’nin aracı kapasitesinin üç temel dinamikten kaynaklandığını göstermektedir: demografik merkezilik, kurumsal konsolidasyon ve stratejik göç diplomasisi. Bununla birlikte, bu aracılık rolü iç siyasal tartışmalar, ekonomik kırılganlıklar ve AB-Türkiye ilişkilerindeki yapısal asimetriler nedeniyle koşulludur. Türkiye’nin göç veren bir ülkeden merkezi bir göç merkezine dönüşümü incelenerek, transit ülkeler, göçün dışsallaştırılması ve göç yönetişiminde ilişkisel güç kavramına dair literatüre katkı sunulmaktadır. Çalışma, göçün güvenlikleştirildiği siyasal bağlamlarda ve kurumsal kapasitenin güçlendiği durumlarda transit ülkelerin stratejik özne haline gelebileceğini, ancak bu öznenin daha geniş karşılıklı bağımlılık yapıları içinde sınırlı kaldığını savunmaktadır.

 

Anahtar Kelimeler: Göç yönetişimi, Transit ülke, Bölgesel güç, AB–Türkiye Mutabakatı, Göç diplomasisi