Gelişmekte olan teknoloji merkezlerinde üniversite-sanayi ortaklıklarının stratejik yönetimi: İstanbul ve Astana'daki teknopark yönetim stratejilerinin karşılaştırmalı analizi
Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.63, ss.188-199, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 17 Sayı: 63
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.70736/ijoess.2060
- Dergi Adı: Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography, Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.188-199
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Kent Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, yükselen ekonomilerde iki önde gelen teknoparkın—Türkiye’de ITU ARI Teknokent ve Kazakistan’da Astana Hub—2015–2024 dönemindeki yönetişim, politika desteği ve performans çıktılarının karşılaştırmasını sunmaktadır. Resmî teknopark raporları, bakanlık göstergeleri ve fikrî mülkiyet istatistikleri kullanılarak aktif firma sayısı, patent, Ar-Ge harcaması, yatırım ve ihracat gibi yıllık göstergeler derlenmiş; betimleyici istatistikler, korelasyon matrisi, en küçük kareler regresyonu ve bileşik yıllık büyüme oranı (CAGR) yöntemleri uygulanmıştır. Bulgular, ITU ARI’nın araştırma-yoğun firma oluşumu ve istihdamda; Astana Hub’ın ise ölçeklenme ve uluslararasılaşmada üstün olduğunu göstermektedir. Astana Hub örnekleminde ihracat performansı Ar-Ge harcamasıyla pozitif ilişkilidir; ITU ARI’da ise yeni firma kuruluşları istihdam artışıyla daha yakından bağlantılıdır. Orta gelirli bağlamlarda teknopark yönetişimi ve politika tasarımı için çıkarımlar tartışılmaktadır.
This study compares the governance, policy support, and performance outcomes of two leading technoparks in emerging economies—ITU ARI Teknokent (Türkiye) and Astana Hub (Kazakhstan)—over 2015–2024. Using official technopark reports, ministry indicators, and intellectual-property statistics, we compile a panel of annual indicators (active firms, patent activity, R&D expenditure, investment, exports) and apply descriptive analysis, correlation matrices, ordinary least squares regressions, and compound annual growth rates (CAGR). We find complementary strengths: ITU ARI exhibits depth in research-intensive firm creation and employment, while Astana Hub shows rapid scale-up and international market orientation. Export performance is positively associated with R&D expenditure in the Astana Hub sample, while new-firm formation is more tightly linked to job creation at ITU ARI. Governance and policy design implications for technoparks in middle-income contexts are discussed.