Pandemide Evden Çalışan Kadınların Görünmeyen Emeği


Creative Commons License

Üçerli E.

Sabancı Üniversitesi SUGENDER Türkiye'de Cinsiyet Çalışmaları 3. Uluslararası Konferansı, İstanbul, Türkiye, 6 - 07 Aralık 2025, ss.39-40, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.39-40
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Kent Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

COVID-19 pandemisi şu an uzak geçmiş gibi görünse de bir dönem hayatımızı derinden etkiledi. “Kapanma” olarak geçen dönemin etkilerini hisseden kesimlerden biri de evden çalışan beyaz yakalılar oldu. Kapitalizmin ayırıcı özelliği işi, evin dışına çıkarması ve ev-iş ayrımını keskinleştirmesiyken; kapanma kimi sektörlerde ev-iş ayrımını ortadan kaldırdı. Kamusal alana çıkışı yüzyıllar alan kadınların özel alana dönüşü ise mevcut toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin derinleşmesi ve ev içi karşılıksız emeğin artması tehdidini meydana getirdi. Günümüzde ev içi iş bölümündeki cinsiyet eşitsizliğini net şekilde ölçmek mümkün olmasa da patriyarkanın olduğu her yerde eşitsizlik olduğu gerçek. Bu durum çalışan ya da çalışmayan tüm kadınlar için geçerli. Yine de özellikle “okumuş” ya da “kariyer yapan” kadınlar için çoğu temel ihtiyacın dışarıdan ücret karşılığı giderilme imkanı önemli bir avajtaj sağlıyordu. Kapanma ise hem bu imkanı ortadan kaldırdı hem de evde geçirilen zaman arttıkça yapılması gereken ev işi arttı ve bu yük kadınlara yüklendi. Evden çalışma kadınların görünmeyen emek yükünü artırırken bir yandan da modern kadın mitinin sorgulanmasına sebep oldu. Erkeklerin eşitlikçi söylemleri pratikte başarısız olurken, ev işinden uzaklaşmak için “beceriksizlik” ya da “bu işlerden anlamama” bahanesine sığındılar. Ev işine dahil olmak zorunda kaldıklarında ise toplumsal kabul/takdir ya da profesyonelleşme potansiyeli daha yüksek olan işleri tercih ettiler. (Örneğin temizlik yerine yemek yapmak ya da çocukla ilgilenmek). Çalışmada pandemiyi evden çalışarak ve en az bir erkekle aynı evde yaşayarak geçiren 15 kadınla derinlemesine mülakatlar yapıp görünmeyen emek değişimini inceliyorum

Although the COVID-19 pandemic now seems like a distant past, it affected our lives for a period of time. One of the groups that experienced the effects of the “quarantine” period was white-collar employees working from home. While capitalism’s distinctive feature is to externalize labour from the household and sharpen the separation between home and work, the quarantine blurred —and in some sectors, completely erased— this distinction. The return of women, whose entry into the public sphere took centuries, to the private sphere created the risk of deepening existing gender inequalities and increasing the burden of unpaid domestic labour. Although it is not possible to precisely measure gender inequality in the division of domestic labour today, it remains a fact that inequality exists wherever patriarchy prevails. This applies to all women, whether employed or not. Nevertheless, for “educated” or “career-oriented” women, the ability to meet most basic needs externally through paid services had provided a significant advantage. The quarantine not only eliminated this possibility but also increased the amount of domestic work as time spent at home grew, placing this additional burden largely on women. Working from home not only intensified women’s invisible labour but also prompted a re-question of the myth of the “modern woman.” While men’s egalitarian rhetoric often failed in practice, they distanced themselves from housework by resorting to excuses such as “incompetence” or “not understanding these tasks.” When they did participate in domestic work, they tended to choose tasks that received higher social approval or were perceived as carrying a greater potential for professionalization, for instance, cooking or childcare rather than cleaning. In this study, I conducted in-depth interviews with fifteen women who experienced the pandemic while working from home and living with at least one man, searching for the transformation of invisible labour during this period.