İlkokul Dersliklerinde İç Hava Kalitesinin İyileştirilmesi Üzerine Bir Araştırma

Creative Commons License

Bulut Karaca Ü.

Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sa.33, ss.60-67, 2022 (TRDizin)

Özet

Çocukların zamanlarının önemli bir bölümünü geçirdikleri okul binaları, sağlık ve konfor koşullarının yanı sıra, eğitim ve öğretim faaliyetlerinin verimli olabilmesi için gerekli mekan kalitesi ile ilgili koşulları da sağlamalıdır. Okul dersliklerinde bu koşullardan biri olan hava kalitesinin yetersiz olması, öğrencilerde konsantrasyon kaybı, öğrenim güçlüğü ve hastalıkların artması gibi olgulara neden olmaktadır.

Türkiye’deki okul dersliklerinde havalandırma yaygın olarak ders aralarında (teneffüslerde) pencerelerin açılması suretiyle yapılmaktadır. Soğuk kış aylarında ısıl konfor kaygısıyla pencerelerin yeterli süre açılmaması, pencerelerin rüzgar yönünde olmaması, ders arasında öğrencilerin dersliği tahliye etmemesi gibi farklı etkenler sonucunda derslikler yeterli havalandırılamayıp, kabul edilebilir hava kalitesini sağlayamamaktadır. Bu çalışmada, okul dersliklerinde kabul edilebilir hava kalitesi sağlanması amacıyla pencere açılmasından bağımsız, pasif bina tasarım ilkelerine uygun olarak hava bacası yardımı ile havalandırma ele alınmıştır.  Örnek bir derslik üzerinde ders boyunca oluşacak  miktarı hesaplanmış, yaygın olarak kullanılan tek yönlü havalandırma sistemi ile bu havalandırma yönteminin performansı irdelenmiştir. İstanbul iklim koşullarında düşünülen bir örnek derslikte kabul edilebilir hava kalitesinin havalandırma bacaları ile sağlanabilmesi olanakları araştırılmıştır.

Tek yönlü doğal havalandırmanın yeterli olamadığı durumlar için pencere altlarına yerleştirilecek menfezler ve derslik içine yerleştirilecek hava bacası ile sürekli ve düşük yoğunluklu havalandırma yapılarak kabul edilebilir hava kalitesinin sağlanabileceği sonucu elde edilmiştir.

School buildings, where children spend a significant part of their time, should provide the conditions related to the quality of space necessary for the efficiency of education and training activities, as well as health and comfort conditions. Inadequate air quality, which is one of these conditions, causes problems such as loss of concentration, learning difficulties and increased diseases in students in school classrooms.

Ventilation in school classrooms in Turkey is commonly done by opening windows during breaks. Classrooms cannot be adequately ventilated and cannot provide acceptable air quality as a result of factors such as not opening the windows for sufficient time in the cold winter months due to thermal comfort concerns, the windows not being in the direction of the wind, and the students not leaving the classroom between classes. In this study, ventilation with the help of an air shaft is discussed in accordance with passive building design principles, independent of opening windows, in order to provide acceptable air quality in school classrooms. The amount of  that will occur during the lesson on a sample classroom was calculated, and the performance of this ventilation method with the commonly used one-way ventilation system was examined. Then, the possibilities of providing acceptable air quality with ventilation shafts in a sample classroom considered in Istanbul climatic conditions were investigated.