Akademik Veri Yönetim Sistemi
61. Ulusal Diyabet Kongesi / Yüz yüze/ 21-25 Mayıs 2025 /K.K.T.C, Girne, Kıbrıs (Kktc), 21 - 25 Mayıs 2025, ss.219-220, (Özet Bildiri)
Tip 2 Diyabetli Bireylerde Tıbbi Beslenme Tedavisinde Öğün Sıklığının, Glukoz Kontrolü, Vücut Kompozisyonu ve İştah Üzerine Etkisi
Ceren İşeri1, Emre Durcan2, Serdar Şahin2, Taner Damcı2, Volkan Demirhan Yumuk2, Mustafa Sait Gönen2, Zeki Öngen3, Hasan İlkova2 1İstanbul Kent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, İstanbul 2İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji Metabolizma ve Diyabet Bilim Dalı, İstanbul 3İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Kardiyoloji Anabilim Dalı, İstanbul
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışma ile tip 2 diyabetli bireylerde; tıbbi beslenme tedavisi ve öğün sıklığının vücut kompozisyonu, glukoz kontrolü, lipit parametreleri ve iştah üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanmıştır. YÖNTEM:İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabet Polikliniği’ne başvuran, Hba1c'si >%7 olan, 18-65 yaş arası, fazla kilolu veya obezitesi olan 103 gönüllü tip 2 diyabetli birey 3 gruba ayrılmıştır. Gruplarda 2 öğün (aralıklı açlık) (n=34), 3 öğün (n=35 ) ve 6 öğün (n=34) beslenmenin vücut kompozisyonu, açlık plazma glukozu, Hba1c, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid ve iştah üzerine etkisini incelemek amacıyla, 12 hafta boyunca enerjisi kısıtlı beslenme tedavisi uygulanmıştır. Ağırlık kaybı sağlamak için 750 kilokalorilik enerji kısıtlaması yapılmıştır. Normal dağılım gösteren niceliksel verilerin karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t-testi, eşlenik örnek t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Gruplar arası varyans homojenliği Levene testi ile değerlendirilmiştir. Varyans analizi sonucunda anlamlı farklılık saptandığında, gruplar arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla Tukey ve Bonferroni post-hoc testleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler ise korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
BULGULAR: Gruplar incelendiğinde, 2 öğün (aralıklı açlık) beslenen grupta vücut ağırlığı (p<0,05), vücut yağ yüzdesi (p= 0,004) beden kütle indeksi (p<0,05), bel çevresi (p=0,009), Hba1c (p =0,001), açlık kan şekeri (p=0,014), total kolesterol (p=0,001), LDL kolesterol (p=0,01), VAS tokluk (p= 0,01) ve VAS yeme miktarında (p=0,036); 3 öğün beslenen grupta vücut ağırlığı (p<0,05), vücut yağ yüzdesi (p= 0,002) beden kütle indeksi (p<0,05), bel çevresi (p=0,007), Hba1c (p=0,001), total kolesterol (p=0,009), LDL kolesterol (p=0,041), HDL kolesterol (p=0,018), trigliseritte (p=0,003), 6 öğün beslenen grupta vücut ağırlığı (p=0,001), vücut yağ yüzdesi (p= 0,006) beden kütle indeksi (p=0,001), bel çevresi (p=0,006), Hba1c (p <0,05), açlık kan şekeri (p=0,007), total kolesterol (p=0,001), LDL kolesterol (p=0,003),VAS açlık (p<0,05), VAS tokluk (p< 0,05) ve VAS yeme miktarı skorlarında (p=0,09) anlamlı azalma bulunmuştur. Gruplar kendi aralarında karşılaştırıldığında beslenme sıklığı ile VAS açlık, VAS tokluk, VAS yeme isteği skorlarında farklılık bulunmuştur. Diğer değerlerde istatistiki bir fark tespit edilmemiştir.
TARTIŞMA VE SONUÇ: Diyabetlilerde farklı öğün sıklıklarının vücut kompozisyonu ve metabolik parametrelerde benzer iyileşme sağladığı göz önünde bulundurularak, öğün sayısının bireye özgü planlandığı, metabolik hedeflere, kişisel ve kültürel tercihlere hitap eden tıbbi beslenme tedavilerinin hasta uyumunu ve sürdürülebilirliği arttırmak bakımından alternatif olabileceği düşünülmektedir.