EBELİK VE HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN CİNSEL MİTLERE İNANMA DURUMU VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Akkaya E., Cimete G.

Istanbul Kent University Journal of Health Sciences, cilt.4, sa.4, ss.71-85, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Cinsel mitler, bireylerin cinselliğe ilişkin tutum ve davranışlarını olumsuz etkileyebilen, kültürel ve bilişsel temelli yanlış inançlardır. Sağlık profesyoneli adaylarının bu mitlerden arındırılması, ileride sunacakları cinsel sağlık hizmetinin niteliği açısından önem taşır. Bu araştırmanın amacı ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin cinsel mitlere inanma durumları ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Araştırmanın verileri Nisan-Haziran 2021 tarihinde toplanmış olup, SPSS 23 programında analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma ile sunulmuştur. Veriler normal dağılım göstermediği için grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri, kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Öğrencilerin %89’u kadın, %83’ü cinsellikle ilgili ders/bilgi almış, ancak %39,4’ü bunu yeterli bulmamıştır. Başlıca bilgi kaynakları internet (%25), kitap-yazılı materyaller (%21,2) ve arkadaşlardır (%16,2). Öğrencilerin %80,2’si aile içinde cinselliğin konuşulmadığını, %41,8’i bu konularda rahat olmadığını belirtmiştir. Klinik uygulamalara çıkan öğrencilerin %23,2’si cinsel fonksiyon değerlendirmesi yapmamış; gerekçe olarak bireylerin utanma/yanıt vermeme (%70,1) ya da bilgi yetersizliğini (%24,7) göstermiştir. Cinsel Mitler Ölçeği (CMÖ) toplam puan ortalaması 51,12 ±15,98’dir (28–140). Erkek öğrencilerin, bilgi almayanların, bilgisini yetersiz bulanların, ailede cinsellik konuşulmayanların, kendini rahat hissetmeyenlerin ve 1. sınıfta okuyanların puanları anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Öğrencilerin önemli bir bölümünde cinsel mitlerin sürdüğü ve bilgi yetersizliği ile kültürel tabuların mitlerin devamında belirleyici olduğu gösterilmektedir. Öğrencilerin iletişim güçlüğü ve klinik uygulamada değerlendirme yapmaktan kaçınması, mitlerin mesleki becerileri de etkilediğine işaret etmektedir. Öğrencilerin CMÖ puanları düşük olsa da, ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin sağlıklı cinsel yaşam ve danışmanlık verebilmeleri için cinsel mitlerden arındırılmaları gerekir. Bu nedenle cinsellik konusundaki eğitim desteğinin yalnızca bilimsel bilgi düzeyini artırmaya değil, aynı zamanda cinsel mitleri sorgulamaya, kültürel tabuları tartışmaya ve öğrencilerin iletişim ile danışmanlık becerilerini geliştirmeye yönelik yapılandırılması gereklidir.