KEKEMELİĞİ OLAN VE OLMAYAN 4-6 YAŞ ÇOCUKLARIN DUYGUSAL TEPKİSELLİKLERİNİN OLAYA İLİŞKİN POTANSİYELLER (OİP) ÖLÇÜMLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI VE OİP ÖLÇÜMLERİNİN KEKEMELİĞİN KLİNİK GÖRÜNÜMÜYLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Üsküdar Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARI TERAPİSİ , Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Mehmet Emrah Cangi
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmada kekemeliği olan ve olmayan çocukların, görsel ve işitsel uyaranlarda olaya ilişkin potansiyeller (OİP) ve ebeveyn bildirimlerine dayalı duygusal tepkiselliklerinin karşılaştırılması ve kekemeliği olan grupta OİP ölçümleri ile kekemeliğin klinik görünümü arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcı grubunu 4- 6 yaş arasındaki kekemeliği olan 18 ve kekemeliği olmayan 25 olmak üzere, toplam 43 çocuk oluşturmaktadır. Veri toplama prosedürü iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada dil-konuşma örneğinin alınması ve işitme testi, Türkçe Erken Dil Gelişim Testi, Standford Binet Zekâ Testi, Edinburgh El Tercihi Anketi ve Kekemelik Şiddetini Değerlendirme Aracı (SSI-4-TR) değerlendirmelerini içermektedir. Bu aşamada ailelerden Çocuk Davranış Listesi’ni yanıtlamaları istenmiştir. İkinci aşama ise OİP ölçümleri, katılımcı çocukların pozitif, negatif ve nötr uyaranlardan oluşan görsel-işitsel paradigmaları pasif bir şekilde izlemesi ve dinlemesinden oluşmaktadır. Veriler tekrarlı ölçümler ANOVA testi ve korelasyon analizleri ile incelenmiştir. İleri istatistikler için sentaks yazılmıştır. İki grup arasında parietal alanda, erken pencerede, negatif görsel uyaranlardaki tepkisellik açısından anlamlı farklılık elde edilmiştir. Kekemeliği olan çocuklar, kekemeliği olmayan akranlarına göre negatif görsel uyaranlara anlamlı düzeyde daha yüksek tepki vermişlerdir. İşitsel uyaranlarda bu fark gözlenmemiştir. Kekemeliği olan grupta, pozitif ve negatif uyaranlara verilen duygusal tepkisellik arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Mizaç boyutları ile görsel-işitsel paradigmalarda uyaranlara verilen duygusal tepkisellik arasında “gülümseme/kahkaha”, “korku”, “azalan tepki/sakinleşme”, “engelleme denetimi”, “algısal hassasiyet”, “kızgınlık/hayal kırıklığı” boyutlarında orta düzey ve üstü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. SSI-4-TR’ün sıklık, süre, ikincil davranışlar boyutları ve toplam puanı ile görsel ve işitsel paradigmalarda uyaranlara verilen duygusal tepkisellik arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmamıştır.