Akdemir A. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026
Tüberküloz (TB) ölümcül olma potansiyeline
sahip bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalığa sebep olan Mycobacterium tuberculosis bakterisi maalesef antibiyotik
tedavilere karşı direnç geliştirmektedir. Bu nedenle, yeni etki mekanizmalara
sahip antibakteriyel ilaçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda karbonik
anhidraz (CA) enzimleri kanser, obezite, fungal ve bakteriyel enfeksiyonlarda
önemli hedef proteini olarak kabul edilmiştir. Bu enzimler çok basit ve aynı
anda kritik öneme sahip bir reaksiyona sahiptir. Karbondioksitten bikarbonat ve
hidrojen katyonları üreterek hem karbon fiksasyon hem de asit/baz dengesinin
düzenlenmesinde görev almaktadır. Bu nedenle, aksiyon potansiyeli ve
biyosentetik yolaklar üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır.
M.
tuberculosis
bakterisinin fizyolojisinde önemli görev yapan farklı CA enzimleri (MtCA)
bulunmaktadır ve yeni nesil antibakteriyel ilaç hedefleri olarak kabul
görmüştür. Bu çalışmada, kapsamlı sanal tarama yöntemleri ile milyarlarca
bileşik içiren molekül kütüphaneleri farmakofor, ensemble docking ve moleküler
dinamik simülasyonları ile detaylı olarak incelenecektir. Tespit edilen olası
MtCA inhibitörleri daha sonra İnsanlarda yaygın yayılım gösteren hCA I ve II
enzimlerine karşı olası inhibisyon açısından incelenecektir.
Çalışmalar
sonucunda yüksek ilgili ve seçici MtCA inhibitör adayları belirlenmiş olması
hedeflenmektedir. İlgili bileşikler için daha sonra sentez ve biyoaktivite çalışmaları
içeren yeni ulusal veya uluslararası projeler kurgulanacaktır.